آخرین اخبار

 

شهر تفليس پايتخت گرجستان، بزرگترين ، پرجمعيت ترين و مهمترين شهر اين كشور مي باشد. در گذشته نام رسمي شهر، تيفليس Tiflis بود و در مكاتبات اداري به اين نام خوانده مي شد.

از سال 1936 نام رسمي شهر به همان نام محلي آن در زبان گرجي يعني تبيليسي Tbilisi تغيير پيدا كرد.تبليسي از واژه كهن تپيلي Tpili بمعناي گرم  گرفته شده است كه ظاهرا به چشمه هاي آب گرم اين شهر اشاره دارد. بنابراين مي توانيم تفليس را شهر چشمه هاي آبگرم هم بناميم.

خارجي ها در تلفظ نام اين شهر گاه به اشتباه به آن تيبيليسي Tibilisi مي گويند در حالي كه در نام واقعي شهر حرف ت ساكن مي باشد.

تفليس كه در مسير جاده ابريشم واقع شده است همواره يك پل ارتباطي ميان شرق و غرب بوده است. حتی امروزه هم تفليس مسير ترانزيت شرق و غرب است. اين شهر در مسير خط لوله انتقال نفت از درياي خزر به اروپا قرار گرفته است و از اين لحاظ هنوز نقش سنتي ترانزيتي بين شرق و غرب را ايفا مي نمايد.

موقعيت جغرافيايي شهر بگونه اي بوده است كه در سالهاي مختلف زير سلطه امپراطوري هاي گوناگوني قرار گرفته است و از اين رو هم از تمدنهاي غربي و هم از تمدنهاي شرقي مايه گرفته است و اين تنوع بخوبي در فرهنگ و معماري شهر خود را نمايان مي سازد.

امروزه شهر تفليس يادآور انقلاب رز مي باشد. تحولي كه بدون خونريزي منجر به سرنگوني حكومت فاسد و خودكامه ادوارد شوارنادزه شد. ادوارد شواردنادزه توانست بعد از اين تحول در خانه خود در اين شهر با امنيت كامل به زندگي ادامه بدهد.

تاريخچه تفليس

در روايات و اسطوره هاي محلي بناي اين شهر را به وختانگ گرگاسالي Vakhtang Gorgasali نسبت مي دهند.شاه وختانگ در قرن پنجم ميلادي  هنگام شكار با چشمه اي آبگرم مواجه مي شود و دستور ساختن شهري را در آنجا صادر مي كند كه به شهر چشمه های آبگرم معروف شده است. اين روايت با كشفيات باستانشناسي سازگار نيست زيرا آثار بدست آمده از ناري قلعه نشان مي دهد كه در قرن چهارم نيز اين منطقه شهري وجود داشته است. بنابراين شاه وختانگ را نه بيانگذار شهر تفليس بلكه مرمت كننده و بازسازنده آن مي دانيم.

تفليس در دوران حكومت افشاريه تحت نفوذ ايران قرار نداشت از اينرو آقامحمدخان قاجار در سال 1759 ميلادي براي فتح اين شهر به آن يورش برد.در اين تهاجم مردم شهر قتل عام شدند و شهر غارت گرديد.گفته مي شود در اين جنايت 15000 نفر به قتل رسيدند و بسياري از روحانيون مسيحي به درون رودخانه كر انداخته شدند. اين جنايت هنوز هم در حافظه تاريخي مردم تفليس زنده است و درباره آن سخن مي گويند.

در آغاز قرن نوزدهم مردم گرجستان براي رهايي از سلطه حاكمان فاسد و  جنايتكار قاجار خود را تحت سلطه روسها قرار دادند.در سال 1801 تفليس بخشي از امپراطوری روسها بشمار مي آمد.

پس از رهايي از چنگال حكام جنايتكار قاجار، رشد و توسعه شهر تفليس آغاز شد. در نيمه نخست قرن نوزدهم جاده های ارتباطي  ساخته شد كه اين شهر را به شهرهاي ديگر قفقاز مانند ايروان، باكو، باتومي، پوتي و نيز به شهرهاي مهم روسيه متصل مي كرد.تفليس در دهه پنجاه از همين قرن به يك مركز مهم اقتصادي و فرهنگي تبديل شد.شهري كه بزرگاني چون ايليا چاوچاوادزه Ilia Chavchavadze و الكساندر گريبويدف Aleksandr Griboyedov در آن زندگي مي كردند.

در سال 1918 يعني يكسال پس از انقلاب كمونيستي شوروي، مردم قفقاز از شرايط نابسامان روسيه استفاده كردند و بار ديگر جنبش ها و حركتهاي استقلال طلبانه جان گرفت. در اين دوران مردم تفليس نيز توانستند خود را از زير يوغ روسها خارج كنند . در دوره اي كوتاه يك حكومت مستقل در سرتاسر قفقاز شكل گرفت كه تفليس پايتخت آن بود و پس از آن نيز تفليس مركز جمهوري دموكراتيك گرجستان شد كه يك جمهوري خودمختار بود.اما اين دوران نيز ديری نپاييد و در سال 1921 گرجستان بصورت يكي از جمهوري هاي شوروي درآمد و بار ديگر تفليس زير سلطه روسها قرار گرفت.

در دوران كمونيستها هم رشد اقتصادي و فرهنگي تفليس چشمگير بود. در آن دوران صنايع مهمي در اين شهر ايجاد شد و تفليس يكي از مراكز مهم فرهنگي در شوروی بشمار مي رفت.

پس از فروپاشي شوروي و استقلال گرجستان تفليس بصورت شهری مافيايی و جنايی ظاهر شد. در اين زمان امنيت در شهر از بين رفت و اداره شهر درعمل توسط گروههاي مافيايی و جايتكار صورت مي گرفت. در دوران حكومت شواردنادزه ديكتاتور غربگراي گرجستان با انكه ثبات نسبي برقرار بود اما تفليس همچنان يك شهر ناامن و مافيايي بشمار مي رفت. در اين دوران وضع اقتصادي  اين شهر بشدت به وخامت گراييد. تمام صنايعي كه در دوران شوروي ايجاد شده بودند از كار افتادند و بيكاری و فقر فراگير شد. گروههاي مافيايي در آن سالها ماشين آلات كارخانه ها را به حراج گذاشتند و پول آن را به جيب خود مي ريختند. بسياری از ايراني ها در آن سالها برای خريد اين ماشين آلات ارزان گرجستان می رفتند.

در سال 2003 مردم تفليس توانستند با تظاهراتي سراسري و آرام در ميدان آزادي اين شهر و اطراف آن پارلمان گرجستان را تصرف كنند. در اين حركت كه به انقلاب رز معروف گرديد نيروهای امنيتی و نظامی هم به مردم پيوستند و با سقوط حكومت شواردنادزه دوران جديدي آغاز شد. اكنون تفليس شهری امن است كه بسرعت بسوی توسعه پيش می رود.

جغرافيا

از نظر جغرافيايی تفليس هم عرض استانبول در تركيه می باشد. اين شهر از اطراف توسط ارتفاعات محصور شده است. تفليس شهر ناهمواری است. پايين ترين نقطه آن 380 متر از سطح دريا بالاتر است و بلندترين نقطه آن 770 متر. از نظر ناهموار بودن تفليس را به يك سالن آمفی تئاتر تشبيه كرده اند.

رودخانه كر يا كورا Kura از داخل اين شهر عبور می كند. رود كر كه گرجي ها به آن متكواری Mtkvari مي گويند از كوههاي تركيه سرچشمه می گيرد و به درياي خزر می ريزد. برخي از مورخين وجه تسميه اين رود را برگرفته از نام كوروش دانسته اند.

تفليس داراي آب و هوايی معتدل و نيمه مرطوب است. ميانگين سالانه دمای هوا در اين شهر 12.7 درجه سانتيگراد است. ميانگين دما در سردترين ماه سال يعني ژانويه 0.9 درجه و در گرمترين ماه سال يعني جولاي 24.4 درجه سانتيگراد است. سردترين دمايي كه تاكنون در اين شهر به ثبت رسيده است 23- درجه و گرمترين دما 40 درجه بوده است. بارندگي سالانه در تفليس 568 ميليمتر است. مرطوب ترين ماه مي و خشكترين ماه ژانويه مي باشد. بطور متوسط سالانه بين 15 تا 25 روز در اين شهر برف مي بارد.

 

footer-hotel-page-tblisi